به‌رهه‌م - نڤیسار

په‌یکه‌ر
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عه‌بدولره‌حمان بامه‌رنی ( هه‌لبه‌ستڤان )

 

ته‌حسين ناڤشكى د( نيشاندانا قه‌رقودان دا)
خوشه‌ مروڤى بيرهاتن هه‌بن و ئه‌و بيرهاتن بو مروڤى وێنه‌ وێنه‌ بهێنه‌ ڤه‌گێران، كو دهه‌ستا مروڤى دا دئه‌رشيف كرى و به‌رچاڤ ببن. مه‌گوت خوشه‌ و گه‌ر خوشيێ ژى پله‌يێن خوه‌ هه‌بن و داهێنان دچێكرنا وێ خوشێى دا هه‌بيت.
خوشيا ئه‌ز پێڤه‌ مژويل. خوشيا مه‌ژى يه‌، خوشيا هه‌ستانه‌، خوشيا دلى يه‌، هه‌ستێن مروڤى هه‌مى تێدا بكار دكه‌ڤن. مروڤى بێنێن كوير و درێژ دگه‌ل هه‌نه‌.
دگه‌ل ته‌حسين ناڤشكى و ديوانا وى يا دره‌نگ هاتى يه‌ ئه‌رشيف كرن (بناڤێ خوه‌ نيشاندانا قه‌رقودان) . ئه‌رشيف كرنه‌كا وى و ئه‌و بيرهاتنێن هه‌ستا مروڤايه‌تيێ لڤاندين و راگه‌هاندنا جيهانێ هه‌ميێ پێڤه‌ مژويل بوى. بليمه‌تيا خويا داهێنانێ كريه‌ سيناريوو ئه‌و سيناريو كريه‌ شعر، ئه‌ڤه‌ هه‌مى دهه‌لبه‌ستا من ژ ديوانا وى ژێگرتى بناڤێ ( چه‌ند كه‌ڤاله‌ك دكه‌ڤاله‌كێ ئێكانه‌ دا) .
چاڤێ گاماسى د مه‌ژيرا بلوقبووڤه‌
هه‌ر ژ رێز ئێكێ ژ ڤێ هه‌لبه‌ستێ . زه‌نگا ترسێ هاتيه‌ لێدان، هه‌لبه‌سته‌ڤانه‌كێ دناڤ ژيارا باب و باپيران دا ژيايى، مفا ژ فلكلورێ كوردى ديتى و پێنه‌كرى و نوى خازى تێدا كرى. گاماسى ئه‌وێ دهێته‌ گێران كو ئه‌رد ئه‌ڤێ ئه‌م لسه‌ر دژين لسه‌ر پشتا وى. ئه‌و گاماسيێ حێبه‌تى ماى و چاڤێ وى دمه‌ژى را بلوقبوين. تو بێژى ناڤشكى دڤێت چ بابه‌ت ب ئازرينيت . ژيارا حيز، حيزاتى ئه‌ڤ بابه‌تێَ هه‌لبه‌سته‌ڤانێ مه‌ ڤيايى خوتێڤه‌ده‌ت. نه‌ حيزاتيا گوهنێليێ يه‌ حيزاتى ئه‌ڤا دسه‌رێ وى دا ماى و هه‌ر تشته‌ك پێ ناڤكرى و ژێ تێرنه‌بوى . تو بێژى ژيارا وى دڤێت بێژيت، ئاڤاكرن و پاره‌و پروژه‌بن .
كه‌زيێن كاروانێ ره‌نگ و ره‌نگ
ده‌لنگ هلدانه‌ و ره‌ڤه‌
ديمه‌نێن كاروانيان ئه‌ڤێن بژيارا خه‌لكى يا روژانه‌ ڤه‌ دگرێدايى. ئه‌ڤ ديمه‌نێن دگه‌ل ژياين و دژين. كاروانيان بارێن خوه‌ باردكرن و به‌ره‌ڤ جهێن به‌لاڤه‌ دگه‌ريان و متايێ خوه‌ ب متايه‌كێ دى دگوهارتن و كێم جاران ئه‌ڤ متايه‌ دفروتن. كاروانى چه‌ند كه‌سه‌ك و چه‌ند ده‌واره‌ك دگه‌ل دابون. ناڤشكى بديمه‌نه‌كێ نيڤ ژبيركرى دڤێت بابه‌ته‌كێ پێ ساخ بكه‌ت . ئه‌و چ كاروانه‌ ب هلدانا ده‌لنگا و ره‌ڤه‌كا كوره‌ وه‌كى كه‌زيان درێژ يان ده‌ست پێكا ديار و دوماهى يه‌كا كوره‌ .
كه‌شه‌فرێتێ بنبركى
ب (پوستاله‌) ته‌ك و ته‌كى و ...
تڤه‌نگه‌گا لوولى دريايى
يێ بوى مێرچاكێ جارانه‌
دياره‌ ناڤشكى ڤيايه‌ پێشه‌كيا بده‌ته‌ هه‌لبه‌ستاخوه‌. خانده‌ڤانى بو خوه‌ بكێشيت. خانده‌ڤانى ب هه‌لبه‌ستاخوه‌ڤه‌ گرێبده‌ت. ئه‌ڤا مه‌ بو ناڤشكى ددانا و خه‌يالا هه‌لبه‌ستێ و فه‌نتازيا هه‌لبه‌سته‌ڤان تێدا دژيت. ل به‌ر سينگێ په‌ستاله‌كێ ئه‌م جنقاندين، بابه‌تێ هه‌لبه‌ست پێ هاتيه‌ نڤيسين بابه‌ته‌كێ نه‌ يێ ڤه‌شارتى يه‌. ئه‌م په‌ستالێ دنياسين و ئه‌م چ جارا وێ په‌ستالێ ژبير ناكه‌ين. پستالا (5000) كه‌س كێمياباران كرين. پستالا(182) هزار كه‌س بساخى به‌رزه‌كرين و ئه‌نفالكرين، پستالێن گوند هێلاينه‌ كاڤل كرن. پستالێن ئه‌ڤ كارێن هه‌ بخوه‌ ب مێرانى دزانى.
ب گولته‌كا ژ هه‌ستى و كلوخان
پێكڤه‌ نايێ،
ئه‌ڤ وێنه‌، بيرێن مروڤى دزڤريننه‌ چيروكێن كافرێ حه‌فت سه‌رو شه‌رتێن كچا قرالى و ێنه‌يه‌كێ نه‌يێ نوى. ژ به‌رگ و ديمه‌نێن وى كه‌شه‌فرێتى و نه‌ مروڤاتيا وى و خوين مێژيا وى دگه‌ل هه‌مى كه‌سى ژياينه‌ . و گوتن به‌راز هێكا دكه‌ت. گوتى گيانه‌وه‌ره‌كى درنده‌يه‌ هه‌مى تشت ژێ دهێن .
ژ وه‌رچه‌پا ژ بێسرێ وێڤه‌
ل خوپانا چه‌پێن زرێزه‌ى
بالندێن دبارگيران دچه‌رن
كه‌س نينه‌ ئه‌ڤ وێنه‌ دگه‌ل مه‌زن نه‌بوين و نه‌بهيستين، ژ چه‌پا بێسرێ وێڤه‌ و كوچا مليونى ياسالا 1991ێ يا كوردستانا هه‌رێما عيراقێ هه‌مى ڤه‌گرتى و كوچ به‌ريێ ده‌ست پێكرى و به‌ره‌ڤ سنورێن ئيرانێ و تركى ڤه‌ د روژانێن باران دا، د روژانێن برسێ و ترسێ دا رێزه‌كا مروڤان . كه‌ڤالێن ژبيرنه‌كرى دهزرا هه‌ر كورده‌كێ دا ئه‌رشيف كرينه‌ و كه‌ڤالێن وژدانا مروڤايه‌تێى هه‌ژاندى كه‌ڤالێن بێ هه‌ژمار. يێ بڤێت ڤان كه‌ڤالێن دكيومێنت كرى ببينيت. كاڤاله‌ك يێ ب كارێ سيناريويێ رابوى (چه‌ند كه‌ڤاله‌ك دكه‌ڤاله‌كێ ئێكانه‌ دا ).
سوارێن په‌يا
دوخينا مايه‌ ب ته‌شكان ڤه‌ !
كه‌ڤلێ فهێتيێ دهاڤێژن
لوليا پيروزيا دپارێزت
ته‌لاقدده‌ن ب رێكێ ڤه‌ .
هه‌كو مروڤ دگه‌هيته‌ گوپيتكا هه‌لوه‌ريانێ. مێرانى و زرته‌كى و خوش مێرى و جوامێرى دهێنه‌ ژ ده‌ستدان . مروڤ بير ل گه‌له‌ك تشتان ناكه‌ت . ژ وان شه‌رم – فهێتى – جوامێرى - تا دوماهێى ژڤان فه‌رهه‌نگوكا . ئه‌ڤێن بير ل تشته‌كى نه‌كرى و ئه‌و پيروزيێن وه‌ك قيبله‌ بخوه‌ ددانان، هه‌مى هێلانه‌ برێ ڤه‌ و كه‌س نزانيت وه‌غه‌ر كيڤه‌يه‌ و سه‌رێ كاروانى دێ ل كيڤه‌يه‌ بنه‌ جه بيت.
چاڤێ روژێ
يێ بويه‌ گديه‌كێ كووڤى
وێنه‌كێ مروڤى ژبيرنه‌كرى هزرێ تێدا بكه‌ت و په‌يڤان بڤى ره‌نگى بده‌ته‌ به‌ر ئێك – هه‌لبه‌سته‌ڤانێ ڤياى سلبونا رۆژى َ بينيته‌ به‌ر چاڤ . دياره‌ چاڤێ رۆژێ ببو كرێ گرتێى بيابانه‌كا هشك و به‌ردرياى . دياره‌ چاڤێ رۆژێ ژى هاتبو كرين ژلايێ پستلان ڤه‌.
هه‌شت بهاريێ پێهه‌لترێ
پشتى نوژه‌ ب ناڤ ملانڤه‌
هه‌لبه‌سته‌ڤانێ ڤيايى سيناريويا نڤيسى بكه‌ته‌ دله‌پێ خوينده‌ڤانان دا . هه‌مى ژى تێدا ئاشكرا كرن. زاروك - مه‌زن - پيرو گه‌نج - هه‌مى دپشكداربون دڤێ ره‌ڤێ ده‌ . هه‌كو ژين و رێكێن وێ ل پێش چاڤێن مروڤى به‌رزه‌ دبيت و ژ وه‌ستيانا رێكێ و ترسێ و برسێ. كه‌س ناهێته‌ نياسين، چيا كويڤى دبن، گوندێن كاڤل كرى و خرابه‌ هه‌ڤ دكه‌نه‌ مروڤى، هه‌مى تشت ل به‌ر مروڤى دبيانى نه‌ بتنێ هه‌كو دبيته‌ شه‌ڤ و رێكا دزان ل بلنداهى يا عه‌سمانى ژڤانه‌كێ هه‌رويه‌. ڤيان و ئومێدى ڤێدا شور دبيت و تێكه‌لى ره‌ژيێ و خوليێ دبيت. سيناريويا هه‌لبه‌ستێ وێنه‌ تێدا دمشتن - قه‌رقودا زكێن ڤالا - ئه‌فسانا په‌رژانێن چينى - مه‌هبيرانێن ل ناڤ هناڤێن (حه‌وايێ) كه‌تين - هه‌لبه‌سته‌كا داهێنان دچێكرنا كه‌ڤالا و به‌رچاڤكرنا وان دا هه‌ى – پێشانگه‌هه‌كا كه‌ڤالاو بناڤێ شاه كه‌ڤال ناڤكرى. قێژى و زێمار و گرين - روندكێن تيمساحا د باراندن- ب سه‌دان سيمه‌رخ باردكرن و د هنارتن . ئه‌ڤێن هه‌ چه‌ند وێنه‌يه‌ك بون ژ هه‌لبه‌ستا مه‌ژ په‌رتوكا (خوه‌نيشاندانا قه‌رقودان ) هه‌لبژارتى. ئه‌و ديوانا ژ (27) هه‌لبستان پێك هاتى و دپه‌رتوكه‌كا ب قه‌بارێ ناڤين دا هاتينه‌ چاپكرن .

 

پرتووک

1. بارانا دينا -  هه‌لبه‌ست 2000 دهوك.
2. دومينه‌ - هه‌لبه‌ست   - 2003  دهوك
3. هوزانڤانێ مللى حوسنيێ بامه‌رنى – به‌رهه‌ڤكرن 2004  دهوك.
4. ده‌فته‌را بێگونه‌هيێ  - هه‌لبه‌ست  - 2006   - ئێكه‌تيا نڤيسه‌رێن كورد دهوك.