بهرههم - نڤیسار
ژڤانێ من و وێ بههشتا هێشتا نهبوویی
سترانا پارچهبوونا زینێ
ههلوهسهیێن زینێ
گهلیێ ههیڤا شین
عارف حیتۆ ( ههلبهستڤان و نڤیسهر)
گهليێ ههيڤا شين
چيرِۆك ژبو زارۆكان
نڤيسين: ستيڤن رابلى
وهرگێران ژ ئينگليزى: د. عارف حيتۆ
گهليێ ههيڤا شين ناڤێ گوندهكێ بچووك بوو. رۆژڤين و داپيرا خوه ل ڤى گوندى د ژيان. ههردوو ب ڤى گوندى ددلخۆش و بهختهوهر بوون. لێ داپيرێ ئارێشهيهك ههبوو, يا پير و نهخۆش بوو. نه دشيا كار بكهت و پارێن وێ ژى نهما بوون. ل سپێدههيهكا گهشا نيسانێ, گازى نهڤيا خوه كر و گۆتێ:
-
نهڤيكا من يا خۆشتڤى, دێ بو ته تشتهكى بێژم.
رۆژڤينێ لێ ڤهگهراند:
-
چيه داپير ... كهرهمكه بێژه.
چاڤێن داپيرێ وهستيايى و خهمگين بوو. نامهيهك كره ددهستاندا و گۆتێ:
-
بخوينه, بو مامێ تهيه ل باژێرێ مهزن, من دڤێت تو بچيه دهف مامێ خوه.
دهمێ رۆژڤينێ نامه خواندى, سهح كره داپيرا خوه و گۆتێ:
-
لێ ... ته دڤێت من دناڤ سێركا خوهدا بدهته شۆلى, يان كارهكى بو من ببينيت.
- بهلێ.
بو ماوهيهكێ درێژ, رۆژڤينێ و داپيرا خوه دانوستاندن دكرن و پێكڤه دئاخفتن, رۆژڤينێ نهدڤيا ژ گوندێ گهليێ ههيڤا شين دوور كهڤيت. ب چاڤێن مشتى رۆندك گۆته داپيرا خوه:
-
ئهڤه گوندێ منه و مالا من ل ڤێرهيه. ئهز حهز ناكهم ژێ دووركهڤم.
- لێ ... ههمى زارۆك دهمێ مهزن دبن, مالێن خوه دهێلن و ل پاشهرۆژا خوه دگهريێن.
بێهنهكێ ما بێدهنگ, پاشى پێڤه چوو, داپيرا وێ گۆتێ:
-
ئوو تو نه زارۆكى, نهۆ تو يا بوويه ژنهكا گهنج, من دڤێت تو يا ئازاد بى و كارهكى بو پاشهرۆژا خوه بكهى.
ل دوماهيێ رۆژڤينێ سهرێ خوه چهماند و گۆتێ:
- بهلێ داپير! ب كهيفا تهيه.
پشتى دوو رۆژان, رۆژڤينێ پارزينكێ خوه هلگرت و بهرهف باژێرێ مهزن دا رێ, گوندێ گهليێ ههيڤا شين هێلا و چوو.
ب رێڤه وێ چيايێن بلند, بيستان, زهڤى و دار ديتن. ههر رۆژ سپێدێ ئاڤا تهزى يا رووبارى ڤهدخوار. ئوو ههر شهڤ ل بن هزاران ستێرێن بريسقهدار دنڤست. پشتى ههشت رۆژان گههشته باژێرێ مهزن. ديوارێن بلند ديتن, ژ بهران چێكرى بوون و رهسمێ شێران ل سهر ديواران نهخشاندى بوون. ب سهدان خهلك چهپ و راست دهاتن و دچوون. زهلامهكێ پير راوهستاند, ئهو نامهيا داپيرا وێ دايه ڤێ نيشا دا و ژێ پرسيار كر:
- ببووره مامۆ ... تو ڤى جهى ڤێ دكهڤى؟!
- ته بهحسى سێركێيه؟ گهلهك يا ب ساناهيه, ل ڤێ جاددێ راست داكهڤه و پاشى ل سهر دهستێ ته يێ چهپێ ل دوماهيا جاددێيه.
پشتى دهه خۆلهكان رۆژڤين ل بهر دهرگههێ سێركێ بوو. دهمێ ديتى گهلهك كهيفا مامێ وێ ب ديتنا وێ هات. نامه خواند و پاشى گۆتێ:
-
ههلبهت دێ ته دهمه شۆلى و كار دێ بو ته ههبيت. كا دگهل من وهره.
ل پشت ئاڤاهيێ سێركێ قهفهسكهكا مهزن ههبوو, مامێ وێ گۆتێ:
- ئهڤه ل ڤێره دێ كاركهى, دێ ڤان ئاژهلان شۆى. ئوو دێ خوارنێ ژى دهيێ ... تو تێگههشتى؟!
رۆژڤينێ سهح كره ئاژهلان, مهيموينك, پلنگ, فيل, ههسپ و شێر دناڤ قهفهسكاندا بوون. بهرسڤا مامێ خوه ب گرنژين دا و گۆتێ:
-
بهلێ مام, ئهز تێگههشتم.
بو ماوێ سێ ههيڤان, رۆژڤينێ ب خوينگهرمى كار دكر. ههر ههفتيێ وێ نامهيهك بو داپيرا خوه دهنارته گوندى. ههردهم دنامهياندا دگۆته داپيرا خوه كو يا دلخۆشه, لێ دراستيدا نه يا كهيفخۆش بوو. ب تنێ خهمێن خوه بو ههڤالا خوه يا مهيموينك (كوكو) دگۆتن و بو خويا دكر كو حهز دكهت ڤهگهرتهڤه گوندێ خوه. رۆژهكێ مامێ وێ گۆتێ كو سوباهى ئيمپراتۆر دێ سهرهدانا سێركێ كهت و پێدڤيه كو ههمى ئاژهل گهلهك و گهلهك پاقژ بن. وێ ژى ب كهيف بهرسڤ دا كو ههلبهت دێ وهسا بن. سپێدهيا رۆژا پاشتر رۆژڤين يا مژوول بوو, خوارن ددا پلنگى. ژ نشكهكێڤه مامێ وێ گازى كر:
-
دێ كارهكێ دى دهمه ته.
وێ بلهز پهرده لادا, ديت مامێ وێ يێ دگهل شيلانێ دئاخڤيت و دگۆتێ:
-
ته دگهل سهربهستى, ئهوێ سهخبێرى يا ههسپان دكهت, كار دكر.
- بهلێ ... لێ ئهڤرۆكه ئهز دێ چم, ب خاترا ته.
پشتى شيلان چووى, مامێ رۆژڤينێ سهح كره سهربهستى و گۆتێ:
-
نۆكه ئهم دێ چ كهين؟
سهربهستى سهح دكره رۆژڤينێ, بو دگرنژى و بهرسڤا مامێ وێ دا:
-
راسته, ئهم دێ چ كهين!
- بلا ڤێ ئێڤارێ رۆژڤين هاريكارى يا ته بكهت.
-
چ چ !! لێ ئهو نهشێت ب رۆژهكێ فێرى كارێ شيلانێ ببيت.
- ما ته چارهكا دى ههيه؟!
سهربهستى چ بهرسڤ نهدان. رۆژڤينێ بلهز جلكێن شيلانێ كرنه بهر خوه و خوه بهرههڤ كر كو كارێ خوه يێ نوو ل جهێ شيلانێ ل سهر دهپێ سێركێ بكهت.
وێ ئێڤارێ, ل دهمژمێر حهفت ئيمپراتۆر گههشت. جلكێن جوان و مشتى زێر دبهر بوون. ل پێشيێ روونشت و سهح دكره سێركێ. ل دوماهى يا بهرنامهى پرسيار ژ مامێ رۆژڤينێ كر:
-
ئهو كچا هه يا نوو كييه دگهل سهخبێرێ ههسپان كار دكهت؟
- ناڤێ وێ رۆژڤينه.
ئيمپراتۆر گرنژى و گۆت:
-
هێشتا سنێلهيه, لێ گهلهك يا باش و زيرهكه.
- ئووو, ئيمپراتۆرێ من ... گهلهك سوپاس.
پشتى وێ ئێڤارێ ئێدى رۆژڤينێ ئاژهل نه دشووشتن. ههر رۆژ دگهل سهربهستى كار دكر و پاشى حهز ژێ كر. ههردهم سهربهست و رۆژڤين پێكڤه بوون و ل ئێڤارييان پياسه دناڤ باخچهيێ جوانێ تهنشت تهلارا ئيمپراتۆرى دكرن. ل رۆژهكا پاييزى سهربهستى دهستێ خوه دانا سهر ملێ رۆژڤينێ و گۆتێ كو ههمى خۆشى يا وى ئهوه دهمێ دگهل وێ بيت. پاشى ژێ داخوازكر.
-
ما تو بوچى شوو ب من ناكهى؟
رۆژڤينێ نهزانى چ بهرسڤ بدهت. وێ دڤيا شوو ب سهربهستى بكهت, لێ ... نه ل باژێرێ مهزن. وێ دڤيا ل گوندێ گهليێ ههيڤا شين دمالهكێڤه بژين. وێ ئهڤ حهزا دلێ خوه بو گۆت و پاشى سهح دكره چاڤێن وى. پشتى بێهنهكێ رۆژڤينێ ژێ پرسيار كر:
-
ئهرێ تو تێ گههشتى؟!
سهربهستى سهرێ خوه چهماند و هێدى بهرسڤ دا:
-
ئهز نزانم! مالا من ل ڤێرهيه. لێ ئهز دێ هزرێن خوه كهم. سوباهى دێ سوحبهتێ ل سهر كهين.
وێ شهڤێ, بو رۆژڤينێ شهڤهكا گهلهك درێژ بوو. خهو ب چاڤان نهكهفت. ئينا چوو دهف ههڤالێ خوه يێ كهڤن كوكوى. دگهل كوكوى ئاخفت و گۆتێ:
-
تو بێژى دێ سوباهى بهرسڤا وى چ بيت؟! ئهرێ ئهز يا راستم دكارێ خوهدا. ب راستى ئهز حهز ژێ دكهم. لێ ئهز نهشێم ل ڤى باژێرێ مهزن بژيم. ئهز حهز ژ ڤى باژێرى ناكهم.
كوكوى سهح دكره رۆژڤينێ. چاڤێن وى دمهزن بوون, دقههوايى و مشتى خهم بوون. ل سپێدههيا رۆژا باشتر, سهربهستى رۆژڤين ل بهر قهفهسكا كوكوى ديت. بشكورينهك بو كر و گۆتێ:
-
دگهل من وهره.
پێكڤه چوون كو مامێ رۆژڤينێ ببينن. سهربهستى دڤيا تشتهكى بێژته مامێ رۆژڤينێ. ههردوو پێكڤه گههشتنه نك مامێ وێ, سهربهستى گۆتێ:
-
من دڤێت رۆژڤينێ ژ ته بخوازم. نۆكه ئهم يێ ل سێركێ دژين. لێ من دڤێت ببمه جوتيار و ل گوندێ گهليێ ههيڤا شين بژيم.
گهلهك كهيفا رۆژڤينێ هات و ب شهرمينيڤه گۆتێ:
-
ئوووه ... سهربهست ئهڤه تو چ دبێژى.
پشتى ههفتييهكێ سهربهست و رۆژڤين باژێرێ مهزن بجه هێلان و بهرهف گوندێ گهليێ ههيڤا شين دانه رێ. خاترا ژ ههمى ههڤالێن خوه خواستن. ل دوماهيێ بهرى ب رێ بكهڤن چوار زهلام هاتن, سندوقهكا مهزن ڤێ بوو. رۆژڤينێ پرسيار كر:
-
ئهڤه چييه؟!
- ئهڤه ديارييهكه, ژ نك مه ههمى ههڤالێن وه يێن سێركێ.
-
كا بێ زهحمهت ڤهكه.
دهمێ رۆژڤينێ ب هاريكارى يا ههڤالان سندوق ڤهكرين, كوكو دناڤ قهفهسكێدا بوو. رۆژڤينێ ژ كهيفادا كره قێژى و گۆته مامێ خوه:
-
ئووووه , مامۆ گهلهك سوپاس, گهلهك سوپاس!!
ههمى ددلخۆش و بهختهوهر بوون, دناڤ وێ كهيفێدا خاترا خوه ژ ههمى يا خواستن و بهرهف گوندى ب رێ كهفتن. سهربهستى بريارا خوه دا بوو كو دگهل رۆژڤينێ ل گوندى بژيت و كارێ جوتياريێ بكهت.
پرتووک