|
برنادشو ب كوردى دبێژت :دێ چێبيت !
پشتى سهد و دو سالان برنادشو بوو مێڤان ل هولا جزيرى ب هزرهكا
كوردى و ب زمانێ ئنگليزى ژ ئامادهكرن و دهرهێنانا ماموستايێ
چهلهنگ (غربى محمد مستهفا)يێ ماستهر ب شانويا نوخواز ئيناى ژ
زانكويا (گدانسك) ل وهلاتێ پولهندا.وزارڤهكرنا كومهكا قوتابيێن
كوليژێن ئاداب و پهروهرده بهشێ زمانێ ئنگليزى ل زانكوا دهوكێ.
من ب ئهركێ خوه زانى ،وهكو بينهرهك و حهژێكهرهكى شانويێ
ديتنا خوه بهلا ڤه بكم رێزگرتن بو ماموستا و ههڤالێن خوه يێن
خوشتڤى .كو پتر ژ دومههان مژولى ڤى كارى بوون.
شانو دهستپێدكت ب هاتنا بابهكى ملياردێر خوهديێ كارگهها چهكى
و ڤهقهتيايى ژخێزانا خوه پتر ژ بيست سالان .ئو ههڤ پهيڤين و
ههڤركى پهيدا دبت دناڤبهرا وى و كچا وى باربارا ياكو با
وهرمهندو رهوشهنبيرو ههست نازك .كارێ وێ ل جهێ چاڤدێريا
زاروكێن ئێتيم و سێوى.ههڤركى نهتنێ دناڤبهرا دو تيرازو تهخان
ده بوو، بهلكو دناڤبهرا دو فهلسهفێن ههڤدژ ،فهلسهفا
مهتريالى(گێتى)و فهلسهفا پرنسيبێن مروڤايهتيێ. د ڤێ دان و
ستاندنێ ده كچ پسيارهكێ ئارهستهى بابێ خوه دكت و دبێژتێ
:ئاينێ تهچ يه؟باب بهرسڤێ ددت (ئاينێ من پارهيه ،و فهلسهفا
من دژيانێ ده دبێژت ههژارى مهزنترين تاوانه. ئهز چهكى چێدكم
و دفروشمه وى يێ پارا پێ بدت ،بو من گرنگ نينه ڤێجا ئهو كهس كى
بت و چبت زورداربت يان بن دهست بت كى پێ بێته ژناڤبرن نهگرنگه
يا گرنگ ئهوه پارهبێن) ههردو رێك دكهڤن سهرا كارێن يهكتر
بدن .دهمێ باب دچته جهێ چاڤدێريا ئێتيمان ميس بينس،رێڤهبهرا وێ
داخوازا هاريكاريهكێ ژێدكت بو كارێ وان يێ مروڤاتيێ ئهوى ژى
كوژمهكى مهزن پێشكێشر. كچاوى نهرازى دبت ودبێژت ئهڤ پارێ هه
حهرامه شونا خوينا هزاران بێگونههانه. باب دبێژت هوين هوسا
نهشێن كهسهكێ پهروهردهبكن چنكو بهرى پهروهردهكرنێ زك
تێرى دڤێت ،هندى ئهو دبرسيبن ئهو چ پرنسێبا فێرنابن. دهمێ كچك
دچته كارگهها بابێ خوه و پالان دبينت تێر و د ئاڤاهيێن خوهش و
گهرم ده ،هزرێن وێ دلڤن و باوهريا وێ ب پرنسيبێن مروڤايهتيێ
كێم دبت وئهوژى هزرێن مهتريالى دكت. برنادشو لڤێرێ رهخنێ
وسڤكاتيێ ب ، وان مروڤان دبت دهمێ زوو ژ هزرێن خوه يێن
مروڤايهتيێ لێڤهدبن و شانوگهرى ب ڤى ئاواى ب داوى دهێت.
مهرهما من ژ ڤێ ڤهگێرانا بلهز بتنێ بو دياركرنا هێلێن گشتى يێن
شانوگهريێ بوو .لێ ياكو گرنگ و سهرنجا پرانيا بينهرا كێشاى
زيرهكيا ماموستايێ دهرهێنهر و ئامادهكار و چاوانيا ،زيپراندنا
كێشا كوردى ودهردهسهريا كوردان ديتى ژ چهكى و بازرگانێن
جهنگان. ب زێدهكرنا كهساتيا روژنامهڤانهكى گهروك ،كو ژ
كوردستانێ ڤهگهرياى و تراجيديا درێژا گهلێ كورد ڤهدگێرت و
ئێكسهر شانو دچته د كهش و سهقايهكى كوردى ده ،ب ريا
فلاشباكى خێزانهكا ئهنفالكرى دهێته سهر دهپێ شانويێ دهنگێ
شڤان پهروهر و ههلهپچه تهژى هولێ دبت. يێ كو ههڤالێ مه
(سهرمهد) ب ڤى رولى رابووى ب لڤينهكا ئهكتهرانه و بريهكا
كومێدى و گهلهك جاران ب تونهكى خهمناك و تنگژى دگوت: ئهڤ
گهلێ هه سهيره مالێن وان ويران دبن و دبێژن (دێ چێبت) دهێنه
كوشتن و ژناڤبرن و ههر دبێژن دێ چێبت. دهێنه جينوسايدكرن و ههر
دبێژن دێ چێبت. ودرێژيێ ددته ڤهگێرانێ و چيروكا كوردان دگهل
چهكى و ئاخفتنا روژنامهڤانێ فرنسى كوچێرا دبێژت ئهڤى گهلى چ
ههڤال نينن ژبلى چيان!بابێ باربارا بكهنيهكا پر سڤكاتى
برنويهكێ دكته د دهسى دا و دبێژت نهتنێ چيا ههڤالێن وانه
ئهڤهژى ههڤال بو من دا يه وان.روژنامهڤان ب ڤێ رستێ ڤهگێرانا
خوه ب داوى دئينت (قهدهرا ڤى مللهتى ل گهل چهكى ئهوه
نهشێن كێليكهكێ بێ چهك بژين!برێڤه دچن و چهكێ ل مللێ
وان،زهڤيان دكولن و چهكێ ل مللێ وان، نانى دخون و چهكێ ل مللێ
وان، هند حهز ژچهكى دكن ل نڤستنێ ژى د بهرێ خوه را
درازينن!هندى فێرى شهرا بوونه ئهگهر كهسهك نهبت شهرى ل
گهلبكن شهرێ خوه ب خوه پێدكن .و يا ژ ههموويێ نهخوهشتر ئهو
برنوژى يا شههيدهكى براكوژيێ بو ئينايه سهر دهپێ
شانويێ.ههروهسا دهرهێنهرى ب لڤينا چهند ئهكتهران و خوه
قهلاستناوان ب رهنگێ دزان ل پشت پهردێ قؤرنچكهك بوو ل دياردا
گهندهليێ ددا.يا كو ئهڤرو جڤاكێ مه ب ههلكهفت و بێ ههلكهفت
باس ژێ دكت.
تشتێ دى يێ سهرهنج راكێش ئهو ديكورێ پر جوان و پر رههند
دهرگههـ گوله و سڤدهر توپ. يێ ب چهلهنگى و تل زێرينيا ههردو
هونهرمهندێن گهنج (شێراز عزيز و بێوار محمد) هاتينه چێكرن و
كارئينانا سلايتێ و دياركرنا دوكێلا كارگههان و ئاڤاهى و سروشتێ
جوان بينهر ڤهگوهاستنه ئهتموسفێرهكى لهندهنى.
لێ ب ديتنا من ئهڤ چهند خالێن لخوارێ ،ژخالێن لاواز بوون د
شانوگهريێ ده:
1-ماموستا يێ دهرهێنهر نهپێتڤى ب گوتوى بوو ،و دسهرهندێ ره ژى
گوتويهكى شهرمين و نه رههوانبێژ وبێ گيان و لڤين ئينا سهر
دهپێ شانويێ.
2- بشێوهكى گشتى لڤين ودهربرينا پهيڤان و دياركرنا ههستان ل
جهم ئهكتهران نهبوو .بتنێ كاك سهرمهد،د رولێ چارلس لوماكس يێ
روژنامهڤان ده ، و عبد العزيز صالح د رولێ سنوبى پرايس يێ فێلباز
ده، دسهركهفتى بوون ،وهكو ئهكتهردهاتنه پێش و فلونه درولێ
ميس باربارا ده، سهكنين و لڤيناوێ وهكو مروڤهكا باوهرى
بخوهههى و ژ تهخهكا بلند وروشهنبير، باش بوو لێ ل داويێ پشتى
كهساتيا وێ هاتيه گوهورين و هزرێن وێ بهر ب مهترياليێ ڤه چوين
چ گوهورين دسهرو سيمايێ وێ ده ديار نهبوون ،ههر وهكى خوه ما.
3- دهمێ شانوگهريێ نێزيكى (110)خولهكان گهلهك درێژ بوو،
دهرهێنهرى دشيا كورتر بكت.
4-براستى فلاشێن كاميرا و موبيلا و بهر دهوام ڤهكرنا دهرگههێن
هولێ چ رول بو روناهيێ نههێلا،ئو ههروه سا ژى ئاخفتن و زهنگێن
تهلهفونێن جهماوهرى و دهست قوتانا وان ،و بهلاڤهكرنا شرينى
و ئاڤ و پپسيان د دهمێ نمايشكرنێ ده ،چ رول بو موزيكێ ژى
نههێلا. جهماوهر ههموو قوتابيێن زانكويێ بوون .و دزانين
ههڤالێن وان ئهو پتر ژ دومههان يێ پروڤادكن و خوه ماندى دكن بو
وێ دهمژمێرێ دا تشتهكى باش پێشكێشى وان بكن، لێ مخابن نهپێگيريا
وان رێز ل زهحمهت و وهستيانا ستافێ كارى نهگرت.
ئول داويێ ئهز وهكو بينهرهكى شانوگهريێ من ههست بخوهشيهكێ
كر و من نزانى چهند زوو ئهو وهخته دهربازبوو. دهست خوهشيێ ل
ما موستا غهربى و رێڤهبهرا بهرههمى مامو ستا داليا و ههموو
،وان ههڤالێن كار دڤێ شانوگهريێ دهكرى دكم. ئهڤه كارێ ئێكێ
بوو ب ڤى ئاستێ باش ونهخشه ل كارێن باشتر.
|